BÊN TRONG VĂN MIẾU QUỐC TỬ GIÁM HÀ NỘI

Di tích quốc gia đặc trưng Văn Miếu - văn miếu

*
58 phố quốc tử giám (Xem bản đồ)

*
Trung tâm chuyển động VHKH văn miếu quốc tử giám - Quốc Tử Giám

*
(+84) 243.845.2917

*
http://vanmieu.gov.vn/

*
info
*

Điểm du lịch


QR Code

*

PDF

*

DI TÍCH QUỐC GIA ĐẶC BIỆT

VĂN MIẾU - QUỐC TỬ GIÁM

*

Quần thể kiến trúc văn miếu quốc tử giám - quốc tử giám bao gồm: hồ Văn, khu quốc tử giám - văn miếu và vườn Giám với kiến trúc chủ thể là quốc tử giám - nơi thờ Khổng Tử và văn miếu quốc tử giám - trường đại học thứ nhất của Việt Nam.

Bạn đang xem: Bên trong văn miếu quốc tử giám hà nội

Khu quốc tử giám - quốc tử giám có tường gạch ốp vồ bao quanh, phía trong tạo thành 5 lớp không khí với các kiến trúc khác nhau. Từng lớp không khí đó được giới hạn bởi các tường gạch tất cả 3 cửa để thông cùng nhau (gồm cửa ở trung tâm và hai cửa ngõ phụ nhị bên). Từ ngoài vào trong có các cổng theo thứ tự là: cổng Văn Miếu, cổng Đại Trung, cổng Đại Thành và cổng Thái Học. Với hơn 700 năm vận động đã đào tạo và huấn luyện hàng nghìn hào kiệt cho đất nước, mang lại nay, Văn Miếu-Quốc Tử Giám là nơi tham quan du lịch của du khách trong và không tính nước, vị trí khen tặng ngay cho học sinh xuất sắc đẹp và còn là một nơi tổ chức hội thơ mặt hàng năm vào ngày rằm mon giêng, nơi tổ chức nhiều vận động giao lưu giữ văn hóa, khoa học. Cũng tại đây, vào mỗi thời gian Tết nguyên đán xuất xắc trước từng kỳ thi, những sĩ tử thường mang lại xin chữ đầu xuân của những ông thứ và cầu may trong thi cử, học tập hành.

1.1. Văn Miếu được xây dựng từ thời điểm năm (1070) tức năm Thần Vũ đồ vật hai đời Lý Thánh Tông. Đại Việt sử cam kết toàn thư chép: "Mùa thu mon 8, có tác dụng Văn Miếu, đắp tượng, Khổng Tử, Chu Công cùng Tứ phối, vẽ tượng Thất thập nhị hiền, tư mùa thờ tế. Hoàng thái tử cho đấy học". Năm 1156, Lý Anh Tông mang đến sửa lại văn miếu và chỉ thờ Khổng Tử.

Văn Miếu được xây cất trên khu đất nền hình chữ nhật (dài 300m, rộng lớn 70m), bao quanh là tường gạch vồ, gồm những hạng mục sau:

Hồ Văn: hồ nước Văn nằm đối diện với khu cổng thiết yếu của di tích văn miếu quốc tử giám - Quốc Tử Giám. Trước đây, thân hồ tất cả gò Kim Châu, trên dựng một phương đình, hotline là “Phán Thuỷ đình”, là nơi diễn ra các buổi bình thơ của Nho sĩ. Nay phương đình này không còn, trên gò vẫn còn đấy tấm bia dựng năm trường đoản cú Đức 18 (1865) đánh dấu việc việc nạo vét hồ. Trải trải qua không ít biến rượu cồn của định kỳ sử, hồ nước Văn đã ngày dần bị thu nhỏ nhắn lại do xâm lăng và cây trồng mọc um tùm, năm 1998 công ty nước đã mang đến tu sửa, kè hồ nước và mở cửa cho khách hàng tham quan. Ngày nay, mỗi thời gian tết cho xuân về địa điểm đây hay tổ chức các buổi trình bày Thư pháp và nhiều người dân dân đến xin chữ đầu năm mới để cầu may mắn mắn…

Vườn Giám nằm ở phía Tây của di tích. Ngày nay, sân vườn Giám vẫn là không gian gian quan trọng của khu di tích, hiện tại trưng bày những cây cảnh, nhà chén giác, vào các thời điểm dịp lễ Tết còn là vị trí tổ chức các hoạt động văn hóa, nghệ thuật và thẩm mỹ như: Múa rối nước, đánh đu, miêu tả thơ…

Nghi môn ngoại (tứ trụ): Xưa kia Nghi môn nằm gần kề Hồ Văn soi bản thân xuống lòng hồ nước trong xanh, tuy thế khi Pháp chiếm phần đóng Hà Nội, họ đến làm con đường quốc tử giám cắt qua chia cách Nghi môn này với hồ Văn. Nghi môn được xây dạng tứ trụ (4 cột) bằng gạch, nhị trụ thân xây cao hơn nữa trên có hình hai nhỏ ghê chầu vào. Theo ý niệm tâm linh của người phương đông, nghê là con vật linh thiêng có chức năng nhận ra kẻ ác hay tín đồ thiện. Hai trụ xung quanh thấp hơn, bên trên đắp nổi 4 con chim phượng xòe cánh lẹo đuôi vào nhau theo kiểu kết lồng đèn (phượng cũng là trong những linh vật mở ra nhiều trong các trang trí phong cách thiết kế cổ của bạn Việt). Bao quanh tứ trụ gồm đắp nổi các câu đối chữ Hán ca ngợi và đề cao đạo thánh hiền, trong những số ấy có câu:

Đông, Tây, Nam, Bắc bởi vì tư đạo,

Công khanh phu sĩ xuất thử đồ.

Nghĩa là:

Từ 4 phương đông, tây, nam, bắc

Nhân tài cùng hội tụ về đây

(cũng từ đây nhân kiệt tỏa đi tư phương)

Hai mặt nghi môn bao gồm 2 bia “Hạ mã” (xuống ngựa) được dựng vào thời điểm năm 1771, để đề cập nhở những công khanh phu sĩ hay thường dân khi đi qua khu vực này đều đề nghị xuống ngựa để biếu thị sự tôn kính với những bậc tiên thánh, tiên nho và trung tâm giáo dục hiền tài của Đất nước.

Nghi môn nội: Qua tứ trụ bọn họ sẽ thấy một loại cổng phệ được gây ra theo kiểu bản vẽ xây dựng tam quan tiền với nhì tầng cha cửa, cửa bự ở bao gồm giữa, nhì cửa nhỏ tuổi hai bên, phía trên đề 3 chữ nôm “Văn Miếu Môn” có nghĩa là cổng văn miếu, có cách gọi khác là Nghi môn nội với phương diện trước và sau có những đôi câu đối bằng chữ Hán ca ngợi Nho giáo, đạo học tập răn dạy dỗ lẽ xuất xử của những bậc thức giả.

Ở mặt kế bên của cổng này đắp nổi các hình tượng “Long ngư hội tụ” cá rồng ẩn hiện trong mây, ví như cảnh thanh vân đắc lộ của những nho sinh thành đạt (bên phải) và “Mãnh hổ hạ sơn” núi rừng mây nước nổi bật lên dáng dấp một nhỏ Hổ hùng dũng xuống núi, ví như những bậc thức đưa khí thế bước vào đời (bên trái).

Phía trước cổng Văn Miếu chúng ta có thể chiêm ngưỡng thấy đôi rồng đá biện pháp điệu thời Lê. Hình hình ảnh rồng ẩn trong mây biểu hiện cái nhìn sắc sảo của các nghệ nhân. Phía bên trong là đôi rồng đá thời Nguyễn, ở đó là sự kết hợp tổng hòa phần lớn nét độc đáo, uy nghi của những linh vật, đó là những hiện trang bị tuyệt đẹp nhất ở quốc tử giám môn, biểu tượng cho sự nghiêm trang và thành kính.

Dưới thời phong kiến, cổng thiết yếu chỉ được mở khi vua, hoàng gia và những bậc đại quan liêu tới thăm văn miếu quốc tử giám và tế lễ khổng tử. Còn học trò thứ dân thì đi ở nhị cổng nhỏ dại ở hai bên, dưới đây xin mời khách hàng vào du lịch tham quan khu nội tự.

Khu Nhập đạo: Nhập đạo là nhập vào đạo Nho, có nghĩa là sửa soạn mình chuẩn bị trên tuyến đường đến với cửa ngõ Khổng sảnh Trình, là học tập lễ nghi, đạo đức nghề nghiệp trước rồi mới học loài kiến thức, cũng như con trẻ của mình của bọn họ khi bắt đầu đi học, đều bắt buộc qua tiến trình đầu là học hành quy định, nội quy của lớp, của trường. Trong lớp không gian đầu tiên này quý khách sẽ thấy 3 nhỏ đường, đường tại chính giữa gọi là con đường Hoàng đạo, xưa chỉ dành cho vua, hoàng phái và các bậc đại quan lại đi, nhì đường nhỏ tuổi hai bên là mặt đường Linh đạo dành cho học trò và thứ dân.

Cửa Đại Trung (Đại Trung môn): Là cổng đưa vào khu sản phẩm công nghệ hai của Văn Miếu, với chân thành và ý nghĩa là dòng cổng phệ ở chủ yếu giữa. Cổng này còn có kiến trúc đơn giản, tất cả 3 gian xây trên nền gạch men cao, mái lợp ngói mũi hài, phía trên nóc đắp nổi cái bình hình quả bầu gọi là bình móc cùng hai con cá chép chầu. Móc là 1 trong loại sương khôn cùng tinh khiết, theo quan niệm dân gian năm nào bao gồm móc năm đó hứa hẹn các điều xuất sắc lành. Vì vậy, dòng bình móc đắp nổi trên nóc cổng Đại trung miêu tả tâm nguyện của người xưa hứng số đông tinh túy độc nhất vô nhị của trời đất hay rất nhiều tinh hoa của đạo học quy tụ về trên mảnh đất này, cá chép chầu gợi cho ta nhớ mang lại tích truyện “cá chép thừa vũ môn”. Nhỏ cá chép cố gắng hết mình vượt qua thác nước lọc tầng đầy cam go, nguy hiểm, cơ mà khi quá qua được thì con cá chép sẽ hóa Rồng. Long là loài vật linh thiêng, cao quý, hình tượng của quyền uy sức khỏe nên con Rồng cực kỳ được trọng vọng.

Và hình hình ảnh cá chép quá vũ môn hóa Rồng chính là hình hình ảnh ẩn dụ về bạn học trò ngày xưa, các nho sinh dùi mài khiếp sử mài miệt vất vả ngày đêm mong chờ ngày triều đình mở khoa thi, khi thi đỗ người nho sinh hệt như con con cá chép vượt vũ môn thành công, biến đổi hoàn body phận của mình, được vinh dự nhấn ân điển của triều đình, được vinh quy bái tổ, buôn bản nước đón mừng, quan trọng đặc biệt hơn, họ cũng giống như con chú cá chép khi hóa rồng sẽ đem hết tài năng, tâm sức của mình để giúp dân, góp nước.

Hai bên cổng Đại trung còn có hai dòng cổng nhỏ, mặt tay bắt buộc là cổng Thành Đức, mặt tay trái là cổng Đạt Tài. Thương hiệu của nhị cổng này thể hiện ý kiến giáo dục huấn luyện và đào tạo con fan vừa có đức vừa bao gồm tài.

Khuê Văn các: Khuê văn các được xây dựng năm 1805 dưới triều vua Gia Long đơn vị Nguyễn. Công trình xây dựng này vì chưng Tổng trấn Bắc thành là ông Nguyễn Văn Thành cho xây dừng với phong cách thiết kế 2 tầng 8 mái, tầng dưới là 4 trụ gạch, tư bề trống không. Tầng trên là phong cách xây dựng gỗ hai tầng mái lợp ngói ống, bao phủ là lan can bé tiện gỗ. Bốn mặt gác trổ 4 cửa ngõ sổ hình tròn trụ với các trấn tuy vậy con luôn thể tượng trưng cho các tia của sao khuê đang tỏa sáng. Phía bên trên treo một tấm đại dương sơn son thiếp xoàn đề 3 chữ Hán: “Khuê Văn các”. Bao quanh 4 khía cạnh có các câu đối chữ Hán ca ngợi vẻ đẹp văn hóa, văn chương, như:

Hi triều phấn mức độ văn long trị,

Kiệt tác chân tàng tập đại quan.

Nghĩa là:

Đời thịnh bài trí nền văn trị,

Lầu gác lộng lẫy lưu giữ lại vẻ đẹp.

Hay:

Khuê tinh thiên lãng tử văn xiển,

Bích thủy xuân thâm nám đạo mạch trường.

Nghĩa là:

Sao Khuê sáng giữa trời, nhân văn rạng tỏ.

Sông Bích đượm sắc xuân, đạo học lâu năm lâu.

Khuê là tên một ngôi sao sáng sáng độc nhất trong chòm 28 sao trên giải ngân hà, là đầu bạch hổ ngơi nghỉ phương tây, gồm 16 ngôi, sắp xếp khúc khuỷu tự nhiên và thoải mái trên khung trời giống hình chữ Văn trong chữ Hán. Vào sách Hiếu kinh gồm ghi: “Khuê chủ văn chương” tức là Sao khuê là sao chủ về văn chương, nên rất có thể hiểu đây chính là ngôi sao của vị thần phụ trách văn chương, văn học. Chính vì sự tinh tế và chân thành và ý nghĩa như vậy nên ngày nay Khuê Văn các được lựa chọn làm hình tượng của hà thành Hà Nội, với mong ước vẻ đẹp của văn chương đang mãi tỏa sáng sủa như sao Khuê giữa bầu trời.

Hai bên gác Khuê văn gồm hai cửa nhỏ tuổi là: túng văn - văn chương trau chuốt, sáng sủa sủa) và Súc văn - văn chương hàm ý, súc tích. Đây hoàn toàn có thể coi là hai tiêu chí cơ bản của văn học để fan nho sinh phấn đấu, rèn luyện..

Hai dãy nhà bia tiến sĩ: Khu tiếp theo của cụm di tích là khu bên bia Tiến sĩ. Vị trí trung tâm khu là giếng Thiên quang quẻ (Thiên quang đãng tỉnh-nghĩa là giếng ánh sáng trời). Theo ý niệm của người xưa, giếng hình vuông tượng trưng cho mặt đất, các cửa sổ của gác khuê văn hình trụ tượng trưng cho bầu trời, ý nói chỗ đây triệu tập mọi sắc xảo của trời đất, tôn vinh trung tâm giáo dục nho học Việt Nam.

Đối diện hai bên của Thiên quang quẻ tỉnh là 82 bia Tiến Sỹ. Đây là bia giữ danh bọn họ tên quê quán của hơn 1.300 vị ts của 82 khoa thi ( 81 khoa triều Lê, 1 khoa triều Mạc) từ thời điểm năm 1442 đến năm 1779 (bia được dựng từ thời điểm năm 1484 mang đến năm 1780). Hệ thống bia tiến sỹ này là hồ hết pho sử liệu bằng đá vô cùng độc đáo và quý hiếm, hỗ trợ những tứ liệu quý giá về lịch sử vẻ vang khoa cử vn và chứa nhiều giá trị văn hóa khác. Hai dãy nhà bia mới được dựng lại năm 1994, tất cả 8 nhà đậy bia, bố trí bia tiến sĩ mỗi mặt bốn dãy, từng nhà để 10 bia. Nhì tấm bia ghi ngôn từ khoa thi năm 1442 với 1448 được để vào thân hai toà Bi đình. Chưa hẳn khoa thi như thế nào tiến hành chấm dứt đều được khắc bia ngay, chưa phải bia đang dựng thì vĩnh tồn, không hỏng hỏng, không mất mát.

Khoa thi nho học đầu tiên của việt nam được tổ chức năm 1075 bên dưới thời Lý, chính là khoa thi Tam trường, fan đỗ đầu vào khoa thi này là Lê Văn Thịnh, người Bắc Ninh, được xem là vị tiến sỹ khai khoa trước tiên trong lịch sử dân tộc khoa cử nước ta. Nhưng quy trình tiến độ này thể thức thi tuyển chưa ví dụ và thường lệ, cho đến thời nhà Trần khoa cử cải cách và phát triển hơn, nhưng vấn đề khắc thương hiệu tuổi của các vị đỗ đạt lên bia tiến sỹ chưa được thực hiện, mà được ghi vào sách Đăng khoa lục.

Ý tưởng dựng bia ghi tên các tiến sĩ khởi lên tự Lê Thánh Tông, vị hoàng đế học sâu, hiểu rộng quan lại tâm không ít đến sự thịnh trị của tổ quốc và nền văn hóa truyền thống dân tộc. Nhận biết sự cần thiết phải biểu dương chức năng để khuyến khích bài toán học tập trong toàn dân, độc nhất vô nhị là các thế hệ học trò, những người đóng vai trò đặc trưng cho sự cải cách và phát triển của khu đất nước. Năm 1484 vua vẫn xuống chiếu mang đến truy dựng trường đoản cú khoa thi 1442, và lệ dựng bia được bắt đầu từ đây. 

Về cơ bản, chủ trương dựng bia tiến sỹ được triển khai sau mỗi kỳ thi, nhưng mà không mấy khi được dựng ngay nhưng làm tập trung vào từng đợt. 82 bia ts được dựng vào 3 lần lớn:

+ Đợt 1: Năm 1484 (niên hiệu Hồng Đức 15) dựng 10 bia những khoa thi từ bỏ 1442 mang lại năm 1484. Bia giai đoạn này có kích thước nhỏ, trán bia tương khắc hình bông hoa mây, trăng, rùa gồm đầu ngấc cao, dáng mỏ chim, khối tròn chải chuốt.

 + Đợt 2: năm 1653 (niên hiệu Thịnh Đức 1) dựng 25 bia cho những khoa từ năm 1554 đến năm 1652. Bia thời kỳ này nghệ thuật trang trí đa dạng hơn, trán bia xuất hiện thêm hình rồng chầu khía cạnh nguyệt, rùa có hình dáng cổ rụt, đầu hơi chúc, mặt bẹt, sống mũi uốn cao.

 + Đợt 3: năm 1717 (niên hiệu Vĩnh Thịnh 13) dựng 21 bia, trường đoản cú khoa 1656 đến 1712. Bia giai đoạn này điêu khắc chủ đề sinh động, hiện tại thực gần với đời sống hơn, rùa đá tất cả cổ ngắn, tất cả chân, mai cong vồng lên, tất cả gò sống lưng, bao gồm chạm hình 6 cạnh.

Còn lại 26 bia được dựng ngay sau những khoa thi.

Các tấm bia đều được khắc bằng loại đá được khai thác tại núi An Hoạch, huyện Đông Sơn, tỉnh giấc Thanh Hoá (hiện nay vẫn tồn tại 1 tấm bia lưu lại việc rước đá sinh sống vùng này tự khắc 25 bia văn miếu quốc tử giám vào năm 1653). 82 tấm bia này với gần như giá trị quánh biệt, là phần nhiều hiện đồ vật gốc, độc bản, vẫn được công nhận là Di sản tư liệu nhân loại năm 2011và báu vật quốc gia năm 2015.

Bia ts gồm 3 phần là: Trán bia, Thân bia với Đế bia.

Trán bia tất cả hình size vòm, mô típ trang trí chủ yếu là hình long chầu phương diện nguyệt, hình nhành hoa mây trăng giỏi phượng chầu khía cạnh nguyệt…

Hai mặt diềm bia được tạo thành tác hoa văn khôn cùng đẹp như hoa cúc dây, hoa sen, chim, thú, hình ảnh người nông dân hay những viên quan liêu lại đầy đủ được các nghệ nhân biểu hiện rất sinh động…, đây có thể coi như một kho lưu trữ bảo tàng nghệ thuật đa dạng và phong phú ngoài trời.

 Phần trên cùng sát với trán bia tự khắc niên đại tổ chức triển khai khoa thi, dưới là bài xích ký khắc theo theo hướng dọc của bia, gọi từ bên trên xuống dưới từ yêu cầu sang trái có nội dung ca tụng triều vua vẫn trị vì, tiếp theo sau là năm tổ chức khoa thi, tình hình non sông khi mở khoa thi, tên cùng chức tước của các vị quan được vua sai tổ chức kỳ thi với nhiệm vụ cụ thể, con số thí sinh, người soạn văn bia, bạn nhuận sắc đẹp và cả người viết chữ nhằm khắc đá cũng có tên trên bia.

Sau bài ký là bọn họ tên, quê quán của những vị đỗ kỳ thi kia theo thiết bị tự tự cao xuống thấp như: Trạng nguyên, Bảng nhãn, Thám hoa xuất xắc Tiến sĩ. (Vua Gia Long đăng vương năm 1802, định đô sinh hoạt Huế cùng cho sản xuất Văn Miếu- quốc tử giám ở Huế. Từ đó những khoa thi Hội, thi Đình đều được tổ chức triển khai ở Huế).

Toàn bộ những tấm bia tiến sĩ ở đây rất nhiều được để trên lưng Rùa với 3 lí vị sau:

+Về mặt tâm linh: Rùa là giữa những tứ linh: Long, Ly, Quy, Phượng.

+ Về mặt lịch sử: Rùa được coi là vị Thần của dân tộc bản địa (Thần Kim Quy )

+Về khía cạnh sinh học: Rùa là một con đồ khỏe mạnh, sinh sống lâu. Lúc đặt những tấm bia trên sống lưng Rrùa với ước muốn tên, tuổi của các vị tiến sĩ sẽ vĩnh cửu mãi với thời gian, để các thế hệ đương thời và hậu nuốm nhìn vào mà lại sinh lòng hâm mộ, phấn chấn, tự rèn luyện danh tiết, siêng năng học tập để sở hữu ngày bảng vàng bia đá ghi danh, xác định tầm đặc biệt quan trọng của nhân tài đối với sự cường thịnh của khu đất nước, trong khi còn biểu hiện lòng kính trọng của toàn dân với các bậc tiên thánh thiện của dân tộc.

Xem thêm: Bao Giờ Học Sinh Đi Học Lại Của Học Sinh Cả Nước, Hà Nội: Bao Giờ Học Sinh Trở Lại Trường

Xưa kia, con số người tham gia những kì thi hết sức đông, năm đông nhất, con số thí sinh dự kì thi hội lên tới 6000 người, những năm trung bình có tầm khoảng 2000 đến 3000 tín đồ dự thi. Nhưng bài toán lựa chọn lấy đỗ là ko nhiều, như khoa thi năm 1478 mang đỗ những nhất là 62 fan và thâm nám chí gồm khoa thi chỉ lấy đỗ bao gồm 3 fan là khoa thi năm 1595 cùng năm 1667. Điều này cho bọn họ thấy không khí học tập và thi tuyển vô thuộc sôi động, náo nhiệt và đầy khó khăn, demo thách.

Để được đặt tên trên bia đặt long trọng tại chỗ này, những nho sinh nên học tập chuyên chỉ, dùi mài kinh sử, trải qua ít nhất 10 năm đèn sách cùng vượt qua 4 kì thi. Đầu tiên là thi khảo hạch ở cấp cho địa phương, thể thức thi khảo hạch là: Nho sinh đề xuất làm một bài bác ám tả, quan che khảo 3 bài bác kinh nghĩa. Nho sinh làm sao trúng thí thì sẽ được vào thi Hương.

Thi Hương dưới triều Lê được Triều đình tổ chức triển khai 3 năm một lần, gồm những thí sinh từ những trấn tốt lộ tham dự cuộc thi tại một điểm vị triều đình quy định. Địa điểm thi tất cả khi là kho bãi đất trống hoặc quần thể ruộng mà bạn nông dân vừa thu hoạch xong, bởi vì vậy mà khi đi thi các sĩ tử còn nên gánh theo lều, chõng để thi. Những nho sinh đề xuất khai ví dụ quê quán, thương hiệu tuổi, siêng học gớm gì, chức sắc đẹp của ông cha. Phần đa nhà nào làm cho nghề hát xướng cùng là nghịch đảng ngụy quân hay những người dân đang mang trọng tang phần nhiều không được đi thi. Trường hòa hợp dối trá, tuyệt thi hộ có khả năng sẽ bị tội thiết bị suốt đời không được đi thi nữa.

Thi Hương thường sẽ có 4 kỳ thi: tởm nghĩa; Chế, chiếu, biểu; thơ phú với văn sách. Thời Lê, bạn nào trúng 4 kỳ điện thoại tư vấn là hương thơm cống, 3 kỳ là Sinh đồ. Thời Nguyễn trúng kỳ thi Hương điện thoại tư vấn là Cử nhân.Những Nho sinh trúng thí thi hương thơm được vào học tập ở Quốc Tử Giám, tiếp đến phải qua 1 kỳ khảo hạch gắt gao của bộ Lễ bắt đầu được thi Hội và thi Đình.

Thi Hội bởi triều đình tổ chức triển khai tại tởm đô, trải qua 4 kỳ như thi Hương, tuy vậy ở trình độ chuyên môn cao hơn. Hầu như ai đỗ thi Hội được tạm xem như là đỗ Tiến sĩ, cùng trải qua 1 kì thi nữa là thi Đình nhằm phân hạng cao thấp. Bạn đỗ đầu kỳ thi Hội gọi là Hội nguyên.

Thi Đình được tổ chức triển khai tại Điện Kính Thiên (Hoàng Thành hiện tại nay). Các thí sinh chỉ cần làm một bài bác văn sách vị vua ra đề, hỏi về đạo trị nước và thực hiện hiền tài an dân... Cùng nhà vua không đánh trượt một ai, địa thế căn cứ vào bài bác thi, triều đình đang phân hạng sỹ tử theo 3 loại:

+ những người dân đỗ đầu gọi là Đệ tốt nhất giáp ts cập đệ, gồm gồm 3 danh Trạng Nguyên, Bảng Nhãn, Thám Hoa.

+ những người đỗ hạng 2 điện thoại tư vấn là Đệ nhị giáp tiến sĩ xuất thân hay có cách gọi khác là Hoàng Giáp.

+ những người dân đỗ hạng 3 gọi là Đệ tam ngay cạnh đồng tiến sĩ xuất thân.

Người đỗ đầu cả 3 kỳ thi: Thi Hương, Thi Hội, Thi Đình gọi là Tam nguyên, ví dụ như nhà chưng Học Lê Quý Đôn đã từng đỗ tam nguyên (khoa thi năm 1752 ).

Tuy nhiên, chưa hẳn khoa thi nào cũng lấy đủ cả Trạng Nguyên, Bảng Nhãn, Thám Hoa, mà có năm chỉ lấy Bảng nhãn, Thám hoa tuyệt Hoàng gần kề đỗ đầu, bao gồm năm chỉ có tiến sỹ thôi.

Xưa cơ tuổi đến lớp và đi thi không nguyên lý tối thiểu và về tối đa, vày vậy trong lịch sử dân tộc khoa cử nước ta có vị đỗ tiến sỹ khi tuổi đời còn rất trẻ, như trạng nguyên Nguyễn Hiền người Nam Định, ông đỗ khi mới 13 tuổi của khoa thi năm 1247, tốt Tiến ts nhiều tuổi duy nhất là là tiến sỹ Quách Đồng dần dần người bắc ninh khi sẽ 68 tuổi của khoa thi năm 1638. Tuy vậy, fan đi thi cao tuổi nhất là ông Đoàn Tử Quang người Hà Tĩnh. Ông đi thi khi sẽ 82 tuổi và đỗ máy 29/30 của khoa thi năm 1900. Giai thoại đề cập rằng, có người hỏi cụ: Cụ cao tuổi do đó còn học và đi thi có tác dụng gì? Ông vấn đáp rằng: Tôi đi học và đi thi là để báo ân công ơn sinh thành của mẹ, cha và có tác dụng gương cho nhỏ cháu. Điều này một lần nữa khẳng định tinh thần học tập tập, thi tuyển của ông cha ta, tới trường đi thi không những đỗ ra làm quan mà còn hỗ trợ gương để nhỏ cháu noi theo.

Khi đỗ đạt vị tiến sĩ được nêu tên trên bảng vàng, được phong chức tước, được cung cấp mũ áo xiêm đai, ngựa chiến quý về vinh quy bái tổ, dự yến sống vườn thượng uyển của vua. Vinh hạnh hơn hết là được ghi tên trên bia đá lưu giữ truyền mãi mãi, hậu vắt trông vào nhưng mà sinh lòng hâm mộ, phấn chấn, rèn luyện danh tiết.

 Cũng trên các tấm bia quý giá này, bọn họ tự hào với tên tuổi của không ít người đã đóng góp thêm phần làm rực rỡ nền văn hóa vn như, bên sử học tập Ngô Sĩ Liên, tín đồ huyện Chương Mỹ, đỗ tiến sĩ năm 1442, là trong những soạn mang của cuốn Đại việt sử kí toàn thư. Nhà toán học tập Lương ráng Vinh, người Nam Định, đỗ tiến sĩ của khoa thi năm 1463 là tác giả của cuốn Đại thành toán pháp. Nhà chưng học Lê Quý Đôn, người huyện Diên Hà-tỉnh Thái Bình, đậu Bảng nhãn năm 1752, là tác giả của đa số tác phẩm, như: Đại việt thông sửKiến văn tè lụcPhủ biên tạp lụcVân đài nhiều loại ngữ…bao gồm các mặt chính trị, triết học, quân sự, khiếp tế, xã hội, lịch sử, thơ ca... Nhà bao gồm trị ngoại giao Ngô Thì Nhậm, đỗ ts khoa thi năm 1775, có công góp vua quang đãng Trung - Nguyễn Huệ thành công quân Thanh vào trận Ngọc Hồi - Đống Đa nổi tiếng trong định kỳ sử, …

Cũng từ thông tin trên các tấm bia văn miếu quốc tử giám này còn đến ta thấy niềm tin hiếu học, hiếu nghĩa, tôn sư trọng đạo, truyền thống cuội nguồn học tập của những gia đình, loại họ, địa phương…Có phần nhiều gia đình, thân phụ con, anh em cùng đỗ Tiến sĩ, như thân phụ con ts Nguyễn Quý Ngọc cùng Nguyễn Quý Ban (hai phụ thân con fan Thanh Trì, cùng đỗ đệ Tam, phụ thân đỗ khoa thi năm 1748, con đỗ khoa thi năm 1778); nai lưng Huy Tích với Trần Văn Vi; Ngô Thì Nhậm và Ngô Thì Sĩ … 82 tấm bia ts nơi phía trên còn giúp họ thống kê và xác minh những dòng họ, địa phương có truyền thống khoa bảng, như vùng khiếp Bắc giỏi ở xã mộ trạch, huyện Đường Hào, tỉnh giấc Hải Dương nổi tiếng khoa bảng, cái họ Ngô sinh hoạt Bắc Giang, hay mẫu họ Phạm làm việc Đông Ngạc - từ Liêm cũng rất nổi giờ đồng hồ khoa bảng.

Tấm bia cổ nhất nơi đây được dựng năm 1484 về khoa thi năm 1442, nội dung bài bác văn bia bởi vì Đông các đại học sĩ Thân Nhân Trung soạn, trong các số ấy có đoạn: Hiền tài là nguyên khí Quốc Gia, nguyên khí vững thì gắng nước bạo gan và thịnh, nguyên khí hèn thì nắm nước kém với suy, đến nên những thánh Đế minh vương không một ai không chăm sóc xây dựng nhân tài, vun trồng nguyên khí. Đây được đánh giá như tuyên ngôn về giáo dục và đào tạo không hầu hết xưa kia, mà luôn đúng trong số đông thời đại, độc nhất là ngày nay khi xây dựng, cải cách và phát triển và bảo vệ đất nước luôn luôn cần trí tuệ, kỹ thuật kỹ thuật. Và cũng bên trên tấm bia này, gồm khắc thương hiệu của Trạng nguyên Nguyễn Trực, fan làng Bối Khê, huyện Thanh Oai, Hà Nội. Ông từng làm Tế Tửu Quốc Tử Giám, là văn thần được vua Lê Thánh Tông siêu coi trọng.

Bằng đều giá trị rực rỡ và độc đâó đó, 82 Bia tiến sỹ Tại văn miếu - QTG hà thành được UNESCO thừa nhận là Di Sản tư Liệu nhân loại toàn ước và năm 2012 di tích VM – QTG vinh hạnh được Thủ Tướng cơ quan chính phủ công nhận là di tích lịch sử lịch sử quan trọng đặc biệt cấp Quốc Gia. Năm 2015, hệ thống bia tiến sĩ đã được Thủ tướng chính phủ ký quyết định công nhấn là bảo vật quốc gia.

Cửa Đại Thành (Đại Thành môn): Gian ở chính giữa phía bên trên treo bức hoành phi đề bố chữ “Đại Thành Môn”, bên phải tất cả hàng chữ nhỏ tuổi đề: “Lý Thánh Tông Thần vũ nhị niên Canh Tuất Thu chén nguyệt phụng kiến” (Nghĩa là: Tháng tám ngày thu năm Canh tuất, niên hiệu Thần vũ sản phẩm công nghệ hai đời Lý Thánh Tông (1070) vâng sắc dựng); phía bên trái ghi: “Đồng Khánh tam niên Mậu tý trọng đông đại tu” (Tu sửa lại vào tháng 11 năm Mậu tý niên hiệu Đồng Khánh 3 (1888). Bức hoành này một lượt nữa khẳng định Văn Miếu được xây dựng vào thời điểm năm 1070.

Đại Thành được mang từ câu nói của bạo gan Tử khi review về Khổng Tử. Ông nói: “Khổng tử là Tập Đại thành”, nghĩa là: Khổng Tử là fan thành đạt vẫn tập vừa lòng được toàn bộ học vấn, đức tốt của các bậc tiên thánh, tiên hiền.

Hai mặt cổng Đại thành tất cả 2 cổng nhỏ tuổi là Kim Thanh và Ngọc Chấn. Kim Thanh là giờ vang của đá quý còn Ngọc Chấn là giờ vang của ngọc.

Đại bái: quan cổng Đại Thành là đến khu sân nhà Đại Bái. Xưa kia, trước ngày thi những học trò với giám sinh thường xuyên tề tựu về đây một lòng thành kính thắp mùi hương lên các vị tiên thánh, tiên hiền ước nguyện sức mạnh và mong chạm chán may mắn trong những kỳ thi. Tiếp tục truyền thống đó, ngày nay tương đối nhiều các ngôi trường của thủ đô hà nội và trong cả nước về đây làm cho lễ dâng hương và khuyến học. Không còn sân là tòa Bái đường gồm 9 gian cùng với 40 cột trụ kháng mái, lợp ngói mũi hài, mang phong thái kiến trúc thời hậu Lê, đầu Nguyễn. Bên trên nóc đắp nổi hai nhỏ rồng chầu phương diện nguyệt, phía bên dưới là gần như bức phù điêu mộc thời Lê tự khắc nổi hình long mây đao cực kỳ đẹp. Xưa tê tại tòa Bái mặt đường nay, cứ 1 năm hai lần vào mùa xuân và mùa thu, vua và các quan đại thần mang đến đây tế lễ Khổng Tử và những vị tiên thánh, tiên nho. Thế nên tại đây đặt 1 hương án rất đẹp làm bằng gỗ sơn son thếp vàng, phía trên hương án là bức hoành phi “Vạn cố gắng sư biểu”, nghĩa là Người thầy tiêu biểu vượt trội của muôn đời. Đây là lời phong khuyến mãi của vua Khang Hy bên Thanh lúc đi thăm Khổng miếu Khúc phụ sinh sống tỉnh tô Đông-Trung Quốc đã tôn vinh Khổng Tử là fan thầy của muôn đời. Bức hoành phi này được gia công trong lần tu sửa văn miếu vào năm 1888. Xung quanh còn có các bức hoành phi, câu đối ca ngơi đạo Nho, ca tụng trước tác của khổng tử như: Đạo tiệm cổ kim (Đạo nho mở màn xưa nay), Đức tham thiên địa(Đức tỏa khắp khắp trời đất). Hay như bức: Cổ kim nhật nguyệt (ánh sáng muôn thuở) là bức hoành phi được thiết kế vào năm 1768 với chuông Bích Ung. Nhì hiện đồ vật quý này cùng với hai cây hoa đại nghỉ ngơi phía trước sân là vì Hiệu trưởng văn miếu Xuân quận công Nguyễn Nghiễm, phụ thân đẻ của đại thi hào dân tộc bản địa Nguyễn Du đến làm với trồng.

Cũng tại đây tất cả đôi hạc đồng hết sức đẹp. Đôi hạc này vốn được thờ ngơi nghỉ đình làng Quỳnh Lôi, quận hai bà trưng -Hà Nội. Vào tuần lễ xoàn năm 1946 xã Quỳnh Lôi đã quyên góp song hạc này cho thiết yếu phủ. Bác bỏ Hồ nói: đây là đôi Hạc đồng đẹp nhất nước Nam, hãy chuyển vào quốc tử giám cho du khách thập phương thuộc chiêm ngưỡng.

Hình tượng hạc đứng trên sườn lưng rùa hình mẫu cho sự hài hòa âm, dương giữa trời và đất.

Hai dãy Đông vu, Tây vu trước kia là địa điểm thờ Thất thập nhị hiền, là 72 học trò giỏi của khổng tử. Bản vẽ xây dựng cũ bị tàn phá năm 1946, loài kiến trúc hiện nay được gây ra lại vào năm 1954. Hiện giờ hai hàng nhà này là nơi thao tác làm việc và giao hàng khách du lịch.

Điện Đại thành: Điện nằm tuy vậy song cùng với toà Đại bái, được nối bằng một phương đình. Điện Đại Thành cũng bao gồm 9 gian, xây tường 3 mặt, phía trước bao gồm cửa bức bàn đóng kín đáo 5 gian, 4 gian đầu hồi gồm cửa chắn tuy nhiên cố định. Gian vị trí trung tâm là tượng đức Khổng Tử phương diện nhìn về hướng nam, theo quan tiền niệm: Thánh nhân phái mạnh diện nhi trị, tức là thánh nhân quay về hướng Nam nhằm cai trị. Phía đằng sau là đi khám thờ trên tất cả ngai và bài bác vị đề: “Đại thành chí thánh cha ông Khổng Tử thần vị”, phía hai bên là Phục thánh Nhan Hồi, Tông thánh Tăng Tử, Thuật thánh Tử Tư, và Á thánh mạnh mẽ Tử.

Cũng trong năng lượng điện đại thành này, ở phía 2 bên đầu hồi còn cúng 10 bài vị bằng đá tạc hay nói một cách khác là Thập Triết (Mười học trò tốt nhất của khổng Tử)

1.2. Quốc Tử Giám: nằm sau khu quốc tử giám là quần thể Quốc Tử Giám. Toàn cục khu vực này trải rộng lớn trên diện tích 1530m2, gồm nhà tiền đường, Hậu đường, Tả vu, Hữu vu, bên chuông, đơn vị trống nhị bên. Đây là chỗ xưa cơ dựng ngôi trường Quốc Tử Giám, trường đại học cao cấp đầu tiên của Việt Nam, nơi đào tạo hàng ngàn nhân tài mang đến đất nước. Đến khi công ty Nguyễn lên ngôi, triều đình cho xây dựng văn miếu ở Huế thì quần thể này trở nên học con đường của tủ Hoài Đức, trong tương lai Triều Nguyễn đến xây đền rồng Khải Thánh nhằm thờ bố mẹ của Khổng Tử. Đến năm 1946 quanh vùng này bị đốt phá trả toàn, chỉ còn lại tuyến đường lát gạch chính giữa từ cổng Thái học dẫn mang lại nền điện Khải Thánh.

Toàn bộ khu Thái Học ngày nay được kiến tạo lại năm 1999, là công trình chào mừng đáng nhớ 990 năm Thăng Long Hà Nội. Công ty Tiền Đường phía trước gồm 9 gian cùng với 40 cột mộc lim phòng mái, hai đầu hồi xây gạch chén Tràng. Hiện thời nhà tiền Đường là địa điểm tổ chức những buổi lễ tuyên dương khen thưởng học sinh giỏi, thầy giáo giỏi, những hội thảo khoa học, những buổi lễ quan trọng đặc biệt của Thành phố, ở trong nhà nước như: Khen thưởng những Thủ khoa tốt nghiệp Đại học xuất sắc đẹp trên địa phận thành phố, Lễ phong hàm Giáo sư, Phó gs và những buổi lễ đặc biệt khác…

Nhà Hậu con đường với gian ở chính giữa tòa để tượng Quan tư Nghiệp Quốc Tử Giam là giáo viên Chu Văn An.

Thầy Chu Văn An sinh vào năm 1292, mất năm 1370, quê ở thị xã Thanh Trì, ngoại thành Hà Nội. Chu văn an đỗ Thái học sinh dưới triều è cổ (tương đương với tiến sĩ dưới triều Lê ) nhưng mà không ra làm cho quan cơ mà về quê bên mở trường dạy học. Học trò theo học khôn xiết đông, thầy đã đào tạo nhiều chức năng cho đất nước, trong số học trò của thầy có tín đồ làm quan cho chức nhập ngoại hành khiển (tương đương cùng với Tể Tướng) như Phạm Sư Mạnh, Lê Quát, nhưng lúc tới thăm thầy sinh sống quê công ty vẫn giữ đạo học trò là quỳ dưới chân nệm nghe thầy chỉ bảo. Kẻ nào làm cho quan sách nhiễu dân lành, ức hiếp dân chúng, lúc đến thăm, ông xua đuổi ra ko tiếp. Lừng danh với học vấn uyên thâm, đạo cao đức trọng, ông được vua nai lưng Minh Tông mời ra Thăng Long giữ chức tứ nghiệp Quốc Tử Giám, tức Hiệu Trưởng và trực tiếp dạy Thái tử nai lưng Vượng, về sau là Vua trần Hiến Tông. Bên dưới thời vua nai lưng Dụ Tông, nhà vua không quan tâm triều chính, tê mê mê tửu sắc, để nhiều quan tham lộng hành, tình hình non sông bê bối, ông đã viết bài bác Thất trảm sớ, xin vua chém bảy vị quan tiền nịnh thần, mà lại vua không đủ gan góc nghe theo. Quá buồn, chu văn an đã từ quan liêu về sinh hoạt ẩn ở núi Phượng Hoàng ở trong Chí Linh - Hải Dương, siêng tâm vào việc dạy học. Ông mất trên đó, lâu 78 tuổi, được truy tặng kèm tước là Văn Trinh Công, thụy Khang Tiết với được phối thờ trên Văn Miếu. Ông cũng chính là tác giả của đa số cuốn sách có giá trị như Tứ Thư Thuyết Ước…Với công lao đóng góp trong sự nghiệp của mình, đường chu văn an được coi là Ông Tổ của nền nho học tập Việt Nam. Bức tượng phật thờ ông được đặt trang trọng tại đây từ năm 2003, vì làng đúc đồng nổi tiếng của hà nội thủ đô là thôn Ngũ thôn đúc.

Xung quanh gian chống này, người tiêu dùng sẽ thấy những hiện đồ trưng bày về lịch sử dân tộc khoa cử vn như: Sa bàn mô rộp theo phong cách xây dựng thời Lê với tế bào hình bên phía ngoài là quanh vùng văn miếu, khu vực thờ Khổng Tử, Tứ phối, các vị tiên thánh tiên hiền, khu phía bên trong chính là trường QTG.

Quốc Tử Giám Thăng Long được xây dựng vào năm 1076, dưới thời vua Lý Nhân Tông. Đây là trường Đại học trước tiên của nước ta. Bên dưới thời Trần, Quốc Tử Giám có tên là Quốc học Viện, thời Lê mang tên là Thái học tập Viện. Cạnh bên việc “rèn tập sĩ tử, thiết kế và xây dựng nhân tài”, Quốc Tử Giám còn có nhiệm vụ nữa là: Bảo cử các giám sinh ở trong nhà trường với triều đình để chỉ định làm quan. Xưa kia, những Nho sinh hy vọng được vào trường văn miếu quốc tử giám học nên là những người dân đỗ cn kỳ thi Hương, sang 1 kỳ soát sổ ở bộ Lễ nếu như đạt thành tích xuất sắc mới được nhận vào học tập để chuẩn bị thi Hội.

Trường văn miếu quốc tử giám xưa kia có nhà giảng đường, thư viện, khu tam xá cho học sinh ở, kho đồ tế khí và kho chứa phiên bản gỗ tương khắc in sách. Quần thể tam xá có 6 dãy nhà, mỗi dãy 25 gian, mỗi gian giành cho 2 người. Do đó tổng số giám sinh trọ học tập là 300 người.

Các giám sinh được chia làm ba hạng:

+ Thượng xá sinh học bổng 10 chi phí 1 tháng.

+ Trung xá sinh học tập bổng 9 chi phí 1 tháng

+ Hạ xá sinh 8 chi phí một tháng.

Thời gian tiếp thu kiến thức tại quốc tử giám là 3 năm. Nội quy của quốc tử giám rất nghiêm. Các giám sinh, sinh đồ, nho sinh cứ cho ngày mùng 1, ngày rằm mỗi tháng đều nên mặc áo nón điểm mục, người nào rong nghịch đường xá, thiếu điểm mục một lượt thì phân phát 140 tờ giấy trung chỉ, thiếu thốn điểm mục gấp đôi phạt 200 tờ giấy trung chỉ, thiếu hụt điểm mục 3 lần thì kiểm xét tâu lên giao cỗ hình xét hỏi, thiếu hụt điểm mục 5 lần thì bắt sung quân. Giấy trung chỉ xa xưa phải nhập từ trung hoa nên chi phí rất đắt, hình vạc này tấn công thẳng vào ví tiền eo dong dỏng của nho sinh.

Trên tầng 2 là điểm đặt tượng cúng 3 vị vua, là những người có công kiến thiết và cách tân và phát triển Văn Miếu - văn miếu gồm: Vua Lý Thánh Tông, Lý Nhân Tông và Lê Thánh Tông.

*

Hiện nay, văn miếu quốc tử giám - quốc tử giám là điểm du ngoạn văn hóa thu hút du khách, bao gồm đóng góp trẻ trung và tràn trề sức khỏe vào sự phát triển về mọi mặt của thủ đô cũng giống như của cả nước. Từ thời điểm năm 1962, di tích đã được Bộ văn hóa truyền thống xếp hạng tổ quốc và tới lúc này là Di tích đất nước đặc biệt, 82 tấm bia được Unessco vinh danh là di sản tư liệu cố gắng giới. Di tích luôn luôn được Thành phố quan trọng quan tâm, tổ chức triển khai quản lý, bảo vệ và phát huy giá chỉ trị. Năm 1988, tp đã thành lập Trung tâm nghiên cứu và phân tích văn hóa, khoa học văn miếu quốc tử giám – văn miếu và giao nhiệm vụ quản lý di tích trực tiếp với toàn diện. Hiện nay, các hạng mục phong cách thiết kế chính trong di tích đã được tu bổ, phục dựng để ship hàng nhu mong bảo tồn, vạc huy giá trị, khai thác du ngoạn của thủ đô cũng giống như của cả nước.